فصل چهارم
آموزش و پرورش
(نيمهٴ اول سدهٴ چهاردهم)
توجه. تنها يادداشتهاي مهم مربوط به آموزش و پرورش در اين فصل آمده. بسياري افراد ديگر كه ميتوان آنان را مربي ناميد، ولي در وهلهٴ اول كار ديگري داشتند ــ فيلسوف، مورخ يا چيز ديگري بودند ــ در فصلهاي ديگر ذكر شدهاند. براي بررسي كلي آموزش و پرورش بخش چهارم از فصل اول را ببينيد. اطلاعات بيشتري در مورد مربيان ديگر را ميتوان به وسيلهٴ فهرست بهآساني به دست آورد.
الف. قلمرو مسيحيت
ايجاد دانشگاههاي تازه
پيدايش و گسترش اوليهٴ دانشگاههاي مسيحيت لاتيني در دورهٴ سدهٴ دوازدهم ـ 2 (مقدمه 2، 1189 - 1192)، سيزدهم ـ 1 (مقدمه 2، 1425 ـ 1430) و سيزدهم ـ 2 (مقدمه 2، 1331 ـ 1332، 1751 ـ 1753) مورد بررسي قرار گرفت.
در نيمهٴ اول سدهٴ چهاردهم ده دانشگاه ديگر تأسيس شد. آغاز اين دانشگاهها خيلي مشخصتر از دانشگاههاي پيشين است، چون هريك پس از يك بررسي يا مذاكرهٴ كوتاه با فرماني از سوي پاپ يا امپراتور تأسيس شدند. در اينجا موضوعات عمدهٴ مربوط به هريك را بهترتيب تاريخي ذكر ميكنيم.1